ORGANIZACJA > Uprawnienia i obowiązki

  Członkami OSP mogą być osoby fizyczne, mające pełną zdolność do czynności prawnych i nie pozbawione praw publicznych, małoletni za zgodą rodziców lub prawnych opiekunów oraz osoby prawne (instytucje, stowarzyszenia, przedsiębiorstwa)[1].

Przyjęcie w poczet członków następuje na podstawie uchwały zarządu OSP po złożeniu przez osobę zainteresowaną pisemnej deklaracji.

           Członkowie OSP dzielą się na:

a) członków czynnych,

b) członków młodzieżowych drużyn pożarniczych,

c) wspierających

d) honorowych,

Członkiem czynnym może być osoba, która aktywnie uczestniczy w wykonywaniu postanowień statutu, opłaca składkę członkowską i złożyła przyrzeczenie (ślubowanie) następującej treści:  “W pełni świadom obowiązków strażaka – ochotnika uroczyście przyrzekam czynnie uczestniczyć w ochronie przeciwpożarowej majątku narodowego, być zdyscyplinowanym członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej, dbającym o jej godność, ofiarnym i mężnym w ratowaniu życia ludzkiego i mienia”.

Spośród członków czynnych Zarząd OSP tworzy jednostkę operacyjno-techniczną (uczestniczącą w działaniach ratowniczych).

       Członkiem młodzieżowej drużyny pożarniczej może zostać osoba, która ukończyła 12 lat, uzyskała zgodę opiekunów ustawowych i złożyła przyrzeczenie.

       Członkiem wspierającym może być osoba fizyczna lub prawna współdziałająca w rozwoju OSP, wspomagająca finansowo bądź w innej formie jej działalność.

       Członkiem honorowym może zostać członek OSP szczególnie zasłużony dla ochrony przeciwpożarowej. Godność członka honorowego nadaje walne zebranie członków OSP. Członkowie honorowi nie opłacają składek członkowskich.[2]

  Uprawnienia członków (strażaków) OSP przysługujące z mocy obowiązujących przepisów prawnych:

1.        Strażakowi, który w związku z działaniem ratowniczym lub ćwiczeniami doznał uszczerbku na zdrowiu  lub poniósł szkodę w mieniu, a w przypadku śmierci – członkom jego rodziny przysługują świadczenia odszkodowawcze.  Strażakowi, któremu powyższe świadczenia odszkodowawcze przysługują także z tytułu stosunku pracy lub służby albo ubezpieczenia społecznego, przyznaje się jedno świadczenie, wybrane przez zainteresowanego[3].

2.        Członkowi OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną przysługuje ekwiwalent pieniężny. Ekwiwalent jest wypłacany z budżetu gminy do wysokości 1/175 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce uspołecznionej, obliczonego za poprzedni kwartał przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego - za każdą godzinę udziału w działaniu ratowniczym lub szkoleniu.  Członkom OSP – pracownikom zakładów pracy wypłaca się ekwiwalent tylko za czas uczestnictwa w akcjach i szkoleniach ratowniczych, za które nie otrzymali wynagrodzenia w swoich zakładach pracy. Ekwiwalent nie przysługuje członkom OSP, którzy za czas nieobecności
w pracy uzyskali wynagrodzenie na podstawie odrębnych przepisów[4].

3.        Pracownika zakładu pracy będącego członkiem OSP, pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy na czas niezbędny do uczestniczenia
w działaniach ratowniczych i do wypoczynku koniecznego po ich zakończeniu, a także w wymiarze nie przekraczającym łącznie 6 dni w ciągu roku kalendarzowego – na szkolenie pożarnicze[5].

4.        Członkowi OSP, za czas nieobecności w pracy z powodu udziału w akcji ratowniczej lub szkoleniu ratowniczym przysługuje również prawo zachowania wszelkich świadczeń innych niż wynagrodzenie, związanych
z pracą[6].

5.        Członek OSP biorący bezpośredni udział w działaniach ratowniczych ma prawo do okresowych bezpłatnych badań lekarskich[7]. Zakres tych badań określony został w rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej
z dnia 19 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeprowadzania okresowych bezpłatnych badań lekarskich członków ochotniczych straży pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniu ratowniczym[8].

6.        Członek OSP biorący udział w działaniu ratowniczym lub wykonujący inne zadania związane z ochroną przeciwpożarową korzysta z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym[9] dla funkcjonariuszy publicznych.[10]      Ochrona tych osób polega na tym, iż w razie naruszenia ich nietykalności cielesnej, czynnej napaści, bezprawnego wywierania wpływu na czynności urzędowe i służbowe lub znieważenia, sprawcy czynów podlegają surowszej represji, a ich ściganiem z urzędu zajmuje się Policja i prokurator.

7.        Członkowi OSP przysługuje bezpłatne umundurowanie oraz ubezpieczenie
w instytucji ubezpieczeniowej. Koszty umundurowania i ubezpieczenia strażaków OSP pokrywa budżet gminy[11].

8.        Członek OSP pełniący funkcje dowódcze w jednostce i upoważniony do kierowania działaniami ratowniczymi, posiada uprawnienia przysługujące Kierownikom działań ratowniczych na mocy art. 25 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lipca 1992 r. w sprawie zakresu i trybu korzystania z praw przez kierującego działaniem ratowniczym[12].

9.        Członek OSP uczestniczący w akcjach ratowniczych, ćwiczeniach lub szkoleniach ma prawo do sprzętu i środków ochrony osobistej na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
17 listopada 1997 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa
i higieny służby strażaków oraz zakresu ich obowiązywania w stosunku
do innych osób biorących udział w akcjach ratowniczych, ćwiczeniach
lub szkoleniu[13].

10.     Upoważnieni członkowie OSP mogą uczestniczyć w przeglądach przeprowadzanych przez gminy w ramach realizacji zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej[14]. Udział ten nie jest obowiązkowy i zależy od decyzji danej jednostki OSP lub organu gminy.

11.      Przeszkoleni członkowie OSP w ramach ratownictwa medycznego mogą udzielać przedlekarskiej pomocy osobom poszkodowanym podczas akcji ratowniczych na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe[15].

12.     Członkowie OSP biorący udział w długotrwałych akcjach ratowniczych, ćwiczeniach i szkoleniach mają prawo do bezpłatnego wyżywienia na zasadach i warunkach określonych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 grudnia 1997 r. w sprawie długotrwałych akcji ratowniczych, szczegółowych norm, zasad i warunków otrzymywania wyżywienia w czasie tych akcji oraz ćwiczeń lub szkolenia przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej lub inne osoby biorące w nim udział, a także przypadki, w których wypłaca się równoważnik pieniężny
w zamian za przysługujące wyżywienie, sposobu ustalania jego wysokości oraz szczegółowych zasad wypłacania[16].

Ponadto członkowie czynni i honorowi mają statutowe prawo:

1. Wybierać i być wybierani do władz OSP.

2. Uczestniczyć w walnym zebraniu z prawem głosu.

3. Wysuwać postulaty i wnioski wobec władz OSP.

4. Korzystać z urządzeń i sprzętu będącego własnością OSP.

5. Używać munduru i odznak.

  Do obowiązków członka czynnego należy:

1. Przestrzegać postanowień zawartych w treści ślubowania.

2. Aktywnie uczestniczyć w działaniach OSP.

3. Przestrzegać postanowień statutu OSP jak też regulaminów i uchwał władz OSP.

4. Podnosić poziom wiedzy pożarniczej poprzez udział w szkoleniu fachowym.

5. Dbać o mienie OSP.

6. Regularnie opłacać składki członkowskie.

Członek wspierający – osoba fizyczne, a w przypadku osoby prawnej jej przedstawiciel ma prawo:

1.        Uczestniczyć w walnym zebraniu członków OSP i być wybieranym do władz OSP.

2.        Korzystać z urządzeń i sprzętu będącego własnością OSP.

Członkostwo ustaje na skutek:

1. Dobrowolnego wystąpienia z OSP.

2. Wykluczenia przez władze OSP z powodu prowadzenia działalności     

    sprzecznej z postanowieniami statutu OSP.

3. Skreślenia z powodu nie usprawiedliwionego zalegania z opłatą składek

    członkowskich za okres przekraczający 1 rok.

4. Likwidacji OSP.

5. Śmierci członka OSP.

6. Likwidacji osoby prawnej będącej członkiem wspierającym.

                Wykluczenie następuje na podstawie uchwały Zarządu OSP. Od uchwały przysługuje prawo wniesienia odwołania do walnego zebrania w terminie 14 dni od dnia powiadomienia o wykluczeniu. Do czasu rozpatrzenia odwołania osoba ta nie korzysta z praw i nie wykonuje obowiązków członka OSP.[17]

Wybrane zagadnienia pracy dyplomowej:

ORGANIZACJA  I  ZASADY  FUNKCJONOWANIA  OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH I  ICH  ZWIĄZKU  W  OCHRONIE  PRZECIWPOŻAROWEJ  RP

Opracował : Andrzej Osuch